Schrijversvakschool


Columns van docenten


Het Zalmpunt van de Poëzie

Het Zalmpunt van de Poëzie - Peggy Verzett

Eerst lees je de eerste regel. Soms is dat de titel. De aanblik van een eerste regel van een gedicht is luchtig als een momentopname en kan zich tevens aan je hechten als een eeuwenoude route van een biologische soort. De letters die de woorden vormen worden beschermd. Wit papier sluipt tussen de regels, verdikt zich ergens als een strofe en laat ruimten om de regels heen. Overal is het wit. De regels in het wit. Het beeld van een taallichaam in witte ruimten gedoopt laat concentratie toe.

Je leest een titel zoals ‘Indien’ of ‘Dans van de oude man’, ‘Ze wisten wat ze wilden’, ‘Kijkend naar de naaldboten bij San Sabba’ of ‘Vers zes’, ‘Metafiziese jazz’, of ‘8:00 u’. Daarna openen zich al enkele gebieden in de lezer die meteen meedoet en in zijn eentje, vele vogels wordt in het vrije veld. Dat je dit kan bewerkstelligen met je woorden!
Dat de kans bestaat om een ander te raken! Met je woorden een broedplek te vinden in de lezer waar je gedachten of beelden,  waarneming, filosofische overdenking, mijmering, verzuchting, beschrijving van een detail, magische klanken of intellectuele gedachten, ja citaten zelfs of, vloek een ander kunnen aanraken. Wat een intense vrijheid. Wat een werkelijke erotiek. En wat is de lezer van een gedicht een grote zelfstandige. Ik ken geen ander, mooier en vrijer mens dan hij of zij die een gedicht leest. En wie ik dan ben als dichter? Ik probeer zo goed mogelijk met die vrijheid van de lezer om te gaan en mijn woorden ergens in hem of haar te laten nestelen met een gedicht op die plekken waar zijn of haar ervaringen, overdenkingen en thema’s ondergedompeld liggen in straten die nog grijs over elkaar heen liggen.
Nergens een degelijke karakterontwikkeling nodig of identificatie met een hoofdpersonage, geen uitgeholde psychologische structuren, geen eindeloze omwegen.
Hoe nieuw mogen de letters zich gedragen in een gedicht. Het valt met veel pennen te beschrijven. Hoe groot kan het raakpunt zijn en hoe kort de route. In de referentiële taalsituaties – waar de letters in een RE-ply op een e-mailbericht worden herhaald tot in den treuren of bij de bakker eindeloos verbleken bij alle herhaling, ligt het gedrag van de woorden soms zo onder het stof. Of bestel je bij de bakker toch zo; ‘doet u mij zes metafizische broodjes uit San Sabba, die weten wat ze willen? Antwoord van de Ideale Bakker; ‘die zijn al uitverkocht, ik heb wel vier realistische broodjes uit San Sabba die niet weten wat ze willen, speciaal voor u’.

Alle docentencolumns

Invalid Input
Invalid Input
Invalid Input