Programma lees- en kijkblokken

Roman

Docent: Graa Boomsma

15 november 2012
Herinneringen van een engelbewaarder (Willem Frederik Hermans)

20 december 2012
Mystiek lichaam (Frans Kellendonk)

24 januari 2013
Allerzielen (Cees Nooteboom)

28 maart 2013
De man zonder ziekte (Arnon Grunberg)

23 mei 2013
De vergaderzaal (A. Alberts)

Kort verhaal

Docent: Ton Rozeman

15 november 2012
Waar de god van liefde is (Amy Bloom)
Waarom? Omdat het schrijfplezier van deze bundel afspat, en ook omdat Amy Bloom technieken toepast die je niet heel vaak in korteverhalenbundels ziet. Maar belangrijker nog dan de technieken: Amy Bloom weet de lezer voluit te raken. Bovendien heeft ze in deze bundel twee verhalencycli opgenomen, waardoor de overstap van roman-lezen naar verhalenbundel-lezen wat makkelijker wordt. Maar de rechtgeaarde verhalenlezer hoeft zijn of haar neus niet voor deze bijna-romans op te halen: alle verhalen zijn zelfstandig te lezen. Extra aandacht geven we het verhaal 'Slaapwandelen' (Oorspronkelijke titel: 'Sleepwalking'). 

20 december 2012
Bezoek aan haar man (Lydia Davis)
Lydia Davis komt opnieuw naar Nederland, op 17 november 2012 treedt ze op op het jaarlijkse Crossing Border in Den Haag. Bij haar vorige bezoek aan ons land kreeg ze met haar rustige stem en haar bedachtzaam gekozen woorden een zaal vol schrijvers plat. De meeste verzuchtten na afloop: 'Dat wil ik ook!' Maar wat bedoelen we als we zeggen dat we willen schrijven zoals Lydia Davis schrijft? Deze leesblokavond wordt een echte writer's-writer-avond. 
N.B.: Bezoek aan haar man is niet gelijk aan de Engelstalige Collected Stories. Bezoek aan haar man bevat daar alleen de eerste helft van. Aan die eerste helft zullen we onze handen meer dan vol hebben. (Overigens verschijnt in oktober 2012 het tweede en tevens laatste Nederlandstalige deel van de verzamelde verhalen onder de titel Varianten van ongemak.) 

24 januari 2013
Beginners (Raymond Carver)
Klassieker en voorbeeldiger dan Carver kunnen we het nauwelijks krijgen. Iedere korteverhalenschrijver wordt door hem beïnvloed, zelfs als hij hem nog nooit heeft gelezen (want dan heeft hij vast wel een verhalenschrijver gelezen die door Carver beïnvloed is). Na deze bijeenkomst keren we huiswaarts met een hoofd vol eigentijdse klassieke verhalen en grote plannen voor ons eigen werk. Hoewel, grote plannen? Carver is een ware minimalist. Dus waarschijnlijker is het dat we vol kleine plannen de avond afsluiten.
N.B. Tijdens de bijeenkomst gaan we uit van de Nederlandse editie (uitgegeven door De Bezige Bij) van Beginners. Deze editie bevat in een enkele band zowel de oorspronkelijke versie van Carver zelf (onder de subtitel Beginners) als de bewerking door zijn redacteur (in dezelfde band onder de subtitel Waarover we praten als we over de liefde praten). Interessant om de twee versies met elkaar te vergelijken. De Engelstalige editie van Beginners bevat slechts de helft van de Nederlandstalige doordat de bewerkte versie is weggelaten. Het eveneens Engelstalige Collected Stories bevat wel beide varianten, en ook nog veel andere verhalen van Carver. 

28 maart 2013
Antropologie (Dan Rhodes) en Insect (Claire Castillon)
Vanavond inhaleren we een flinke portie onbezorgd schrijfplezier. Dan Rhodes schreef een mooie, absurde bundel met 101 liefdesverhalen, waarbij ieder verhaal slechts een halve pagina beslaat. Claire Castillon koos niet voor liefdesverhalen, maar voor moeder-dochterverhalen, een hele bundel vol, lachwekkend én huiveringwekkend tegelijk.

23 mei 2013
Axis (Alice Munro)
Soms volstaat een enkel verhaal. Dit verhaal van Alice Munro is nog niet in boekvorm verschenen, maar staat al sinds 2011 op de website van The New Yorker. Die website geeft tegen betaling toegang tot de geschreven versie en gratis toegang tot degesproken versie. Je kunt met de gesproken versie volstaan, al houd ik je niet tegen als je ook wilt genieten van het geschreven woord. Alice Munro's verhalen laten zich lezen als mini-romans, en 'Axis' is daar geen uitzondering op. Het ziet er bedrieglijk eenvoudig uit, een tijdsprong hier, een tijdspong daar, maar het is zo gevaarlijk knap dat ik meestal tegen studenten zeg: 'Don't try this at home!' Deze avond laat ik de teugels eenmalig vieren. 

Poëzie

Docent: Erik Menkveld

15 november 2012
Martinus Nijhoff - Nieuwe gedichten
(stond vorig jaar ook op het programma, maar wordt vanuit een andere invalshoek  besproken) 

20 december 2012
Willem Jan Otten - De vlek

24 januari 2013
K. Schippers - Tellen en wegen

28 maart 2013
Tonnus Oosterhoff - Leegte lacht

23 mei 2013
Een nog nader te bepalen 'actuele' bundel

Toneel

Docent: Kasper Kapteijn

Thema dit studiejaar: vrouwen. 
We horen en zien verschillende vrouwen aan het woord: sterke en zwakke, massastukken en monologen. Het zijn allemaal stukken die niet moeilijk verkrijgbaar zijn.

Vrouwenstaking (Aristofanes, aanbevolen in de vertaling van Hein van Dolen)

20 december 2012
Macbeth (William Shakespeare)

24 januari 2013
Een poppenhuis (Henrik Ibsen)

28 maart 2013
Lulu (Frank Wedekind)

23 mei 2013
Wat is het nu (Lineke Rijxman en Joan Nederlof)
(te verkrijgen via http://www.denieuwetoneelbibliotheek.nl/books, maar deelnemers krijgen t.z.t. ook een pdf-bestand van dit stuk)

Scenario

docent: Ernie Tee

donderdag 15 november 2012

PARIS, TEXAS en het auteurschap van Wim Wenders.
Met PARIS, TEXAS won Wim Wenders in 1984 een Gouden Palm in Cannes. De film is een hoogtepunt in het oeuvre van Wenders en markeert zijn affiniteit, als Europese auteur-filmmaker, met de Amerikaanse film. We ontrafelen de film als een markant voorbeeld van Wenders’ auteurschap en van zijn manier van vertellen, we gaan op zoek naar de essentie van het verhaal en we plaatsen de film in het licht van het oeuvre van een van de belangrijkste cineasten van de laatste decennia. Voor de bijeenkomst is het goed PARIS, TEXAS gezien te hebben.

donderdag 20 december 2012

Olivier Assayas: een wereldse cineast. 
Hoewel de adem van de Franse Nouvelle Vague voelbaar is in zijn films, ontwikkelde de Franse cineast Olivier Assayas zich als een eigentijdse, wereldse cineast wiens thema’s, personages en arena’s de authentieke Franse film te buiten zouden gaan. Assayas, die bijna al zijn films zelf schrijft, regisseerde onder andere IRMA VEP (1996), CLEAN (2004) en de grootse serie CARLOS (2010, over het leven van de beroemde politieke terrorist Ramírez Sánchez oftewel Carlos the Jackal), waarmee hij een Golden Globe Award won. Aan de hand van films en fragmenten onderzoeken we de handtekening van Assayas.

donderdag 24 januari 2013

 Het verhaal achter RUMBLE FISH van Francis Ford Coppola.
In het omvangrijke oeuvre van Francis Ford Coppola is RUMBLE FISH (1983) een bijzondere film: de film die direct na de opname van het grote commerciële THE OUTSIDERS met nagenoeg dezefde cast en crew gedraaid werd, is een kleine, elegant gestileerde zwart-wit film, waarvoor Coppola films als DAS KABINETT DES DR. CALIGARI als voorbeeld nam. De film is gebaseerd op de gelijknamige roman van S.E. Hinton, die ook meeschreef aan het scenario, en vertelt het verhaal van Rusty James (Matt Dillon) die net zo’n grote leader-of-the-gang wil worden als zijn grote broer, de Motorcycle Boy (Mickey Rourke), ooit was. Maar welk verhaal vertelt RUMBLE FISH echt?

donderdag 28 maart 2013

MAUVAIS SANG: de film als signaal van een tijdperk.
In de Gouden Palm competitie van de laatste editie van het Cannes Filmfestival was de film HOLY MOTORS opgenomen, de vijfde lange film van de Franse filmmaker Leos Carax. Carax, die in 1984 debuteerde met de film BOY MEETS GIRL, werd destijds gezien als de hoop van de Franse cinema. Door persoonlijke omstandigheden is Carax’ oeuvre klein gebleven, maar MAUVAIS SANG (1986) en LES AMANTS DU PONT-NEUF (1991) waren hoogtepunten in de Europese film van die tijd. Aan de hand van MAUVAIS SANG bekijken we hoe een film de cultuur van zijn tijd weet te vertellen. We hebben het dan over de jaren tachtig, toen de videoclip een revolutie veroorzaakte in de film en de AIDS in het vrije liefdesleven.

donderdag 23 mei 2013

Verhalen in de Nederlandse film.
Aan de hand van recente korte en lange Nederlandse films analyseren we verhaalstructuren, vertelwijzen en thema’s. Bestaat er een Nederlandse identiteit in de Nederlandse film? Welke films we gaan behandelen wordt te zijner tijd meegedeeld.

Essay

Docent: Aleid Truijens

Veel essays zullen worden gekozen uit twee verzamelbundels:
- Joost Zwagerman (samenstelling): De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 200 essays
- Pierre Vinken en Hans van de Bergh (samenstelling): Het scherp van de snede – De Nederlandse literatuur in 100 en enige polemieken.
Het is, gezien het intensieve gebruik dat we ervan zullen maken, handig deze boeken aan te schaffen (ook tweedehands te koop) of langdurig te lenen.

15 november 2012
Wat is een essay? Gedachten over de zin van het genre.
Lezen:
- De inleiding van Joost Zwagerman  in De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 200 essays,p. 5-15
- S. Dresden: ‘Over essai en essay’, in Zwagerman, p. 342-349

20 december 2012
Tegendraadse denkers - Essayisten die onbekommerd ingaan tegen de tijdgeest en de heersende mode.
-  Thomas Rosenboom: ‘Denkend aan Holland’, in Zwagerman,  p. 1257-1262.
- Cyriel Offermans: ‘De ongelukkige klas’, in Zwagerman, p.  972-981.
-  Rudy Kousbroek: ‘De troost der pornografie’, in Zwagerman , p. 591-598.
- Frans Kellendonk: ‘Idolen’, in Zwagerman, p. 1142-1150.
- August Willemsen: ‘Het buitenissige Nederland’, in Zwagerman, p. 727-733.
- Hafid Bouazza, ‘Islam in Europa’, in Zwagerman, p. 1462-1467

24 januari 2013
De polemiek – spelregels en schaamteloze, effectieve overtreding daarvan.
- Multatuli: ‘De Wawelaar-preek’,  in: Pierre Vinken en Hans van de Bergh: Het scherp van de snede – De Nederlandse literatuur in 100 en enige polemieken, p. 107-112.
- Renate Rubinstein, ‘Opzij’, in Vinken, p. 523-528
- Jeroen Brouwers:  De Nieuwe  Revisor. In Vinken, p. 555-572.
- P.F.Thomése: ‘De narcistische samenzwering’, in Zwagerman, p.1347-1353.
- Joost  Zwagerman: ‘P.F. Thoméses broodnijd’, in Vinken, p. 730-732.
- Arnon Grunberg: ‘Beste A.F.Th.’ In Vinken, p. 783-785.
- A.F.Th. van der Heijden: ‘Messias in afzeikland’, in Vinken, p. 786-791.

28 maart 2013
Scheldkritieken en afrekeningen – beroemde voorbeelden van literaire karaktermoord.
- W.F. Hermans: ‘Het meccanodoosje van Adriaan van der Veen’.  In: Pierre Vinken en Hans van de Bergh: Het scherp van de snede – De Nederlandse literatuur in 100 en enige polemieken, p. 388-394.
- W.F. Hermans: ‘Bijzonder aardig, prima, prima’ - in: Pierre Vinken en Hans van de Bergh: Het scherp van de snede – De Nederlandse literatuur in 100 en enige polemieken, p. 505-516.
- Harry Mulisch: ‘Het ironische van de ironie’ – fragment, in: Pierre Vinken en Hans van de Bergh: Het scherp van de snede – De Nederlandse literatuur in 100 en enige polemieken, p. 474-478.
- Gerrit Komrij: ‘Dood aan de grutters’, in Vinken, p. 484-495.
- Gerrit Komrij: ‘De lieveling van God’,  in Vinken, p. 551-554.
-  Gerrit Komrij: ‘De trol van Lourdes’ in Vinken  p. 694-701
-  Joost Zwagerman, ‘Zolang je maar eerlijk bent’, in Vinken, p. 701-711
- Pritt Stift, ‘Thuis bij Thomas von der Dunk’, in Vinken, p. 816-819

23 mei 2013
Het grote literaire essay – Is de roman dood? 
Lezen: twee essays in boekvorm:
- Bas Heijne: Echt zien – literatuur in het mediatijdperk
- Marcel Möring: De hele wereld – over de roman